Armadong Akrostik (2)

July 9, 2014

Parang tula na rin ang kantang Akrostik ni Dong Abay—isang shopping list o catalog poem ng mga pangalan ng mga mang-aawit—hindi sila si Dong.

Unti-unti niyang binubuo ang kanyang pangalan. Sa huli, sa letrang ‘Y,’ ay sinagot ni Dong kung sino siya: Yano, yano, ‘yan ako. Ako ay sino ba?

“Yano” ang tawag sa isang simpleng tao. Sino nga ba siya? Bakit kailangan pang sinuhin?

*     *     *

“And the madness of the dark swelling with rage, swelling with rage
I am Wrath, I am Ire,
I would like to squeeze your rotten flesh until you burst,
the violence purged.”
I Am Ire, The Badger King

*     *     *

Maaaring maglaman ng galit at panawagan ang isang tula. Halimbawa, narito ang isang tula:

MAY SA-GUIMARAS

Yaong along
Umaahon,
Dilang-alat.
Iniimis
Pagpalikpik,
Umiilag.
Talusaling
At mailap.

~

Nagsisi-dekolores
Yaong mga korales.
Opera ng pagtangis?

~

May tuyot na bagabag
Galing sa hanging-dagat.
Ang pagsutsot ay malat.

~

Bitak-bitak—
Iyong mga balat, bitak-bitak.
Lumba-lumba at balyena
Ay nagsisipalag.
Talaba at halaan
Sing-itim ng alkitran
Iyong dinarahak.
Nayatyat sa burak
Gubat ng bakawan.

~

Iyong bapor-buwaya
Langis ang ibinuga.
O lasong sakdal-kinang,
Yumapos na sa pampang.

~

Kamandag
Ay hulmang
Mansanas…
O mangga?

*     *     *

Isang maka-kalikasang tula ang May Sa-Guimaras na tungkol sa perwisyong idinulot ng oil spill sa Guimaras noong 2006. Kasama ito sa koleksyon kong Asal-Hayop na nakakuha ng 2nd prize sa Tula sa Palanca noong isang taon.

Napansin ba ninyong isa itong acrostic poem?

*     *     *

Noong panahon ng Batas Militar, lumabas ang tulang ito ng isang Ruben Cuevas sa Focus, isang magasing pro-Marcos:

PROMETHEUS UNBOUND

I shall never exchange my fetters for slavish servility. ’
Tis better to be chained to the rock than be bound to the service of Zeus.
– Aeschylus, Prometheus Bound

Mars shall glow tonight,
Artemis is out of sight.
Rust in the twilight sky
Colors a bloodshot eye,
Or shall I say that dust
Sunders the sleep of the just?

Hold fast to the gift of fire!
I am rage! I am wrath! I am ire!
The vulture sits on my rock,
Licks at the chains that mock
Emancipation’s breath,
Reeks of death, death, death.

Death shall not unclench me.
I am earth, wind, and sea!
Kisses bestow on the brave
That defy the damp of the grave
And strike the chill hand of
Death with the flaming sword of love.

Orion stirs. The vulture
Retreats from the hard, pure
Thrust of the spark that burns,
Unbounds, departs, returns
To pluck out of death’s fist
A god who dared to resist.

*     *     *

Hindi sukat akalain ng editor ng magasin na ang totoong nagsulat ng tulang ito ay si Jose Lacaba (ginamit niyang pseudonym ang “Ruben Cuevas”). Hindi rin sukat akalain ng editor ng magasin na isa pala itong acrostic poem!

*     *     *

Kung babasahin pababa ang tula, lilitaw ang isang popular na slogan ng mga aktibista noong panahon ng diktadurya: MARCOS HITLER DIKTADOR TUTA!

*     *     *

Hindi kumukupas ang bisa ng acrostic poem para maitawid ang political message sa malikhaing paraan. Halimbawa, pansinin ang tulang ito ni Rolan Decena:

HOW’S MY DRIVING

0 porsyento na sa pamamasada ang asenso.
9 na buwang nagdadalang-tao ang asawa kong kapos sa sustento.
2 beses na lang kung kumain sa maghapon.
1 kamay ko ay halos mabali na sa pagpihit ng kambiyo.
4 Diyos,
4 Santo! Mahigit laging

8 oras na akong nagmamaneho.
7 araw sa isang linggo na dapat ay
7 beses din dapat kumain nang maayos.
7 gabi sa isang linggo na akong puyat at hindi lang
7 beses ang presyo ng gasolina ay umangat.
Papaano pa natin tatahakin ang landas ng matuwid
kung darating ang panahon, gumagapang na tayo pagtawid?

*     *     *

Kahit mga eksperto ay maaaring mabuwisit sa paggamit ni Decena ng mga numero. Para namang random lang ang mga linyang pinagsunod-sunod niya sa kanyang tula. Ano ba ang gusto niyang patunayan?

*     *     *

Kung magiging bukas ang isipan ng mambabasa, maiintindihan niyang ito ay isang acrostic poem.

Paano? Ang numerong 09214487777 ang hotline number ng Central Office ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB).

Noong 2012, inilunsad ng LTFRB ang kampanyang How’s My Driving? kung saan pinagmamarkahan ang mga PUV ng sticker na “May Reklamo Ka? Itawag sa LTFRB (Do You Have a Complaint? Call the LTFRB)” kasama ng 09214487777.

*     *     *

Tumawag ka sa 09214487777 at mabubuwisit ka lang.