Naranasan na ba ninyo ang sobrang pananakit ng panga? Maaaring mayroon kayong TMJ o temporomandibular joint disorder. Ibig sabihin, naghiwalay ang litid (cartilage) na nag-uugnay sa panga na sanhi ng pagsakit at pag-unat ng kaugnay na mga sensory nerve nito.

May ilang kaso naman na ang pagsakit ng panga ay dahil hindi maigalaw nang maayos ang mga kalamnan ng ibang parte ng katawan na humihila sa panga.

Bukod sa maling paghahanay (alignment) ng katawan, ang TMJ ay puwedeng sanhi rin ng Ehlers-Danlos Syndrome, hereditary connective tissue disorder, Marfan Syndrome, o iba pang suliranin sa connective tissue. Ilang sintomas ng sakit na ito ang sumusunod: irritable bowel syndrome, lubog na dibdib (pectus excavaum), scoliosis, problema sa pagdinig, matagal na paggaling ng sugat at pagdurugo.

Isang pag-aaral naman sa Sweden ang nagsasabing ang TMJ, hypermobility at depektibong connective tissue ay puwedeng sabay-sabay na danasin ng taong may connective tissue disorder o may bahagyang abnormalidad sa connective tissue.
Bukod sa magkakaugnay na mga sintomas, isa pang maaaring sanhi ay ang malnutrisyon. Resulta nito ang kakulangan ng HA (hyaluronic acid), na mahalagang sangkap sa connective tissue na tumutulong bilang proteksiyon (cushion) at sa pag-lubricate sa iba’t ibang parte ng katawan.

Ang pag-abuso sa kamay ay maaari ring sanhi ng pagsakit ng kalamnan ng mga taong may TMJ. Isang halimbawa ang sobrang paggamit ng computer mouse na nakakapagpatigas ng mga kalamnan.

Ang kakulangan sa Magnesium ay isang kondisyon na kaugnay ng TMJ. Halimbawa, ang mitral valve prolapse at fibromyalgia ay maaaring maging sanhi ng pagtigas ng kalamnan at defective connective tissue. Ang pagsakit ng ulo at TMJ ay karaniwang nangyayari dahil sa kakulangan ng Magnesium.

Sa kabuuan, ang tamang postura ay malaking tulong sa taong may TMJ, gayundin ang ang tamang body alignment at pagpapaluwag ng tumigas ng mga kalamnan. Malaki rin ang maitutulong ng mga sumusunod para sa mga taong nakakaranas ng TMJ:
• Pagbabago ng pagkain o diet, lalo na ang pagkonsumo ng mga pagkaing mayaman sa Magnesium
• Pagsasaayos ng computer workstation at paggamit ng optical scanner mouse
• Paggamit ng bulsa de yelo
• Paggamit ng mas matalas na kutsilyo sa kusina
• Pagkonsulta sa physical therapist na espesyalista sa ergonomics at postura
• Pagyoyoga at ergonomic na pag-uunat araw-araw
• Paggamit ng back roller
• Trigger point therapy at moist heat
• Pagbabasa ng mga aklat tungkol sa yoga, repetitive stress injuries at body alignment.

balik sa itaas

(Pagpapatuloy ng listahan ng mga batas na ipinatupad ng mga kolonyalistang Amerikano para kontrolin ang pag-aari ng mga lupain sa Mindanao. Basahin ang PINOY WEEKLY Bolyum 6, Bilang 28 para sa panimula.)

• Public Land Act #1718 ng 1903 – nagpawalang-saysay sa katuturan ng mga lupang ibinahagi o ipinamigay ng sinumang sultan o datu batay sa kanilang katutubong paniniwala; wala na silang ganoong kapangyarihan kung walang pahintulot ang gobyerno
• Public Land Act #926 ng 1903 – nagbukas sa sistemang homestead at nagpahintulot sa pagbebenta at pagpaparenta sa mga lupang pampubliko, pati sa mga dayuhan; dahil dito, nagsimula ang mga plantasyon ng goma, niyog, cassava at abaka sa Lanao, Cotabato, Basilan at Davao
• Land Act ng 1905 -- nagdeklarang pampubliko ang mga lupang hindi narehistro ayon sa Land Registration Act ng 1902; lalo nitong pinagtibay ang pagkawalay ng mga lupang ninuno sa mga angkang dati-rati’y umaangkin at gumagamit nito ayon sa kanilang nakagawiang mga batas
• Cadastral Act ng 1910 -- nag-utos sa cadastral survey sa mga lupa bago magkatitulo ang mga may-ari. (Itutuloy)

balik sa itaas