Para maging tama ang pagtanggal sa isang manggagawa sa kanyang trabaho, dalawang bagay ang hinihingi ng batas. Una, kailangan may sapat o makatarungang batayan. Pangalawa, kailangang  bigyan siya ng due process o tamang abiso.

Paano binibigyan ang isang manggagawa ng tamang abiso? Una, kailangang sa pamagitan ng isang sulat, sabihin sa kanya ang alituntuning kanyang nalabag at hingan siya ng paliwanag tungkol dito. Kung hindi kapani-paniwala ang kanyang paliwanag at nagpasya ang kompanyang siya ay tanggalin, kailangan din siyang sulatan tungkol sa pasya ng kompanya.

Paano kung ang manggagawa ay isang seaman o overseas worker? Obligado ba ang kompanya na bigyan siya ng tamang abiso bago siya tanggalin? Hindi ba obligado lamang ang kompanya na sumunod sa due process kung ang manggagawa ay dito sa Pilipinas nagtatrabaho at hindi kung siya ay nasa abroad?

Sa kasong PCL Shipping Philippines vs. NLRC (G.R. No. 153031, Disyembre 14, 2006) ay sinagot ng Korte Suprema ang katanungang ito.

Sa nasabing kaso, nagtatrabaho si Russel bilang able-bodied seaman sa isang barko. Isang taon ang kanyang kontrata rito at sa ibang bansa ang kanilang biyahe. Isang araw, nadulas siya habang naglilinis sa kusina at napilayan sa kaliwang paa. Humingi siya ng medical examination sa kapitan, ngunit tinanggihan siya nito. 

Dahil sa hindi na niya matiis ang sakit, tumalon mula sa barko si Russel at lumangoy nang naka-life jacket. Dinala siya sa isang ospital kung saan siya ay ginamot. Nang malaman ito ng kompanya, agad nitong pinasundo si Russel at pinauwi sa Pilipinas. Sa madaling sabi, tanggal sa trabaho si Russel. Ang dahilan ng kompanya, iniwan niya ang kanyang trabaho.

Nagdemanda si Russel ng illegal dismissal at money claims laban sa kompanya sa tanggapan ng Labor Arbiter. Bilang depensa, sinabi ng kompanya na siya ang nag-iwan sa kanyang trabaho. Hindi ba’t siya ang tumalon na tanda ng pag-iwan niya rito? Pangalawa, sinabi rin ng kompanya na hindi na kailangang abisuhan tungkol sa kanyang pagkatanggal itong si Russel. Ang due process o tamang abiso, sabi ng kompanya, ay karapatan lamang ng mga nagtatrabaho sa Pilipinas. Hindi ito  karapatan ng mga seaman o overseas employee tulad ni Russel.  

Natalo ang kompanya ngunit hindi ito tumigil hanggang umabot ang kaso sa Korte Suprema. 

Mali ang posisyon ng kompanya, sabi ng Korte Suprema. Sa usapin ng pag-abandona o pag-iwan sa trabaho, hindi natin masabi na ang paglundag ni Russel sa barko ay isang  hindi makatarungang pag-iwan  sa trabaho. Isipin natin na si Russel ay nakakaranas ng matinding sakit dahil sa pilay na kanyang tinamo. Hiniling niya  sa kapitan na siya ay ipagamot ngunit siya ay tinanggihan. Kung siya man ay tumalon mula sa barko, iyon ay upang maghanap ng lunas sa kanyang karamdaman. Kailangang ipagamot niya ang kanyang sarili. Ito ay makatarungan at hindi natin maituturing na kasalanan.

Sa usapin ng tamang abiso, mali rin ang kompanya. Ang Saligang Batas at ang Labor Code ng Pilipinas ay nagbibigay ng proteksiyon sa mga manggagawang Pilipino saan man sila naroroon. Kaya kahit sila ay nagtatrabaho sa ibang bansa, dapat pa ring manatili sa kanila ang karapatang  iyon. Obligado ang kanilang kompanya na bigyan sila ng tamang abiso bago sila matanggal sa kanilang trabaho, tulad din ng ginagawa sa Pilipinas.

Isa pa, ang kontrata sa trabaho ni Russel ay dito ginawa sa Pilipinas at sinang-ayunan pa ng ating Philippine Overseas Employment Administration, sabi ng Korte Suprema. Ayon sa patakaran sa ilalim ng international law, ang batas ng bansa kung saan ginawa ang kontrata ay siyang masusunod. Dapat lamang kung ganoon na masunod ang ating batas. Dahil iniuutos ng ating batas ang pagbibigay ng tamang abiso sa ating mga manggagawa  bago sila matanggal sa kanilang trabaho, dapat binigyan ng kompanya ng abiso si Russel bago siya tinanggal. Ang karapatan sa due process ay karapatan ng lahat ng manggagawa, lokal man o overseas, paliwanag ng Korte Suprema.

balik sa itaas | sunod